Nocą, w 2003 roku, ktoś wszedł do starej cerkwi w Łówczy i wyniósł z niej najcenniejszy element – carskie wrota. Do dziś nie wiadomo, kto je ukradł ani gdzie trafiły. Po drzwiach pozostała jedynie pusta rama, która stała się milczącym świadkiem historii świątyni — tej dawnej, i tej całkiem współczesnej.
A historia tego miejsca zaczęła się dużo wcześniej. Początki zespołu cerkiewnego datowane są na 1796 rok. Pierwotna świątynia została przebudowana w 1808 roku, a w 1899 roku znacząco ją rozbudowano — nad nawą pojawiła się imponująca kopuła parasolowa osadzona na szerokim bębnie, a od frontu dobudowano przestronny babiniec. Cerkiew zachowała typowe cechy architektury greckokatolickiej: trójdzielną konstrukcję, wyraźnie zaznaczone prezbiterium oraz niemal nienaruszony, historyczny układ wnętrza.
W środku do dziś podziwiać można XIX-wieczne ikony, polichromie oraz ikonostas — mimo brakujących dwóch dolnych rzędów nadal bogato zdobiony i inkrustowany złotem. W skład zespołu cerkiewnego wchodzi także drewniana dzwonnica oraz cenne nagrobki. Wśród nich wyróżnia się klasycystyczny pomnik Ignacego d’Thullie (zm. 1842 r.), jednego z następców Matczyńskiego – dawnego dziedzica tych terenów.
Świątynia pełniła funkcję cerkwi w latach 1808–1947, a następnie kaplicy aż do 2001 roku. Dziś, jako chroniony zabytek, pozostaje ważnym świadectwem dziedzictwa religijnego regionu. Część jej dawnego wyposażenia – ta, której nie dosięgnęła ani historia, ani złodzieje – znajduje się obecnie w Dziale Sztuki Cerkiewnej Muzeum na Zamku w Łańcucie.
A puste miejsce po carskich wrotach przypomina, że nawet najcichsze świątynie potrafią kryć historie, które brzmią jak gotowy scenariusz.
Jak dojechać?
Zaparkować można na początku polany, zaraz za cmentarzem: 50.295184, 23.297150
