Kościół w Narolu

W murach kościoła pw. Narodzenia NMP w Narolu spoczywa grobowiec rodu Łosiów — jednej z najważniejszych rodzin w historii miasta. To miejsce nie tylko zachwyca swoją architekturą, ale jest też świadectwem wielowiekowej obecności Łosiów w Narolu. Świątynia pamięta dramaty XVII wieku: podczas inwazji kozacko‑tatarskiej w 1648 r. zniszczone zostały księgi parafialne, co przypomina o burzliwej historii regionu.

Kościół parafialny pw. Narodzenia NMP został ufundowany przez Floriana Łaszcza Nieledowskiego w 1595 roku, pierwotnie drewniany, znajdował się na Zagrodach. W 1610 roku Grzegorz Łaszcz ufundował w mieście drewnianą kaplicę pw. św. Anny. Obecnie w tym miejscu znajduje się kościół z lat 1790-1804, ufundowany przez Feliksa Antoniego Łosia. W 1914 roku, podczas I Wojny Światowej austriaccy ułani podpalili świątynie, niszcząc jej wnętrze. Odbudowana została w latach 1915-1917. Polichromie wykonane przez S. Teszeyre w 1836 roku zostały odnowione w 1957 oraz ponownie w 2000 roku.

Sanktuarium w Narolu skrywa wiele cennych zabytków. W jego wnętrzu znajduje się drewniany, polichromowany ołtarz główny, na którym umieszczony jest obraz Matki Boskiej Częstochowskiej oraz figury św. Piotra i Pawła. Dodatkowo, w świątyni można podziwiać drewniane organy z 1925 roku, na których widnieją herby: Dąbrowa Łosiów, Oginiec Puzynów, i Mora Korytowskich, a także chrzcielnice przykrytą pokrywą miedzianą, empirową z herbem Łosiów i monogramem FAŁ. Warto zwrócić uwagę na drewniany krucyfiks z XIX w. czy epitafię z inskrypcjami w kaplicach: 1. Marii Urszuli z Moszczańskich Łosiowej zm. w  1798 r., z czarnego marmuru z herbem Nałęcz z 1800 roku, 2-5 nowsze z białego marmuru: Tadeusza Łosia zm. w  1859 r., Anieli z Konwackich Łosiowej zm. w 1875 r., Marii z Łosiów Puzyniny zm. w  1879 r. i Rozalii z Suzinów Puzyniny zm. w  1908 r. 

Potężna murowana budowla na planie krzyża z nawą główną i dwoma kaplicami oraz wysoką wieżą położona jest w zachodniej stornie rynku. Szczególną uwagę przyciągają: dzwonnica usytuowana przy głównej bramie, kaplica przykościelna oraz jedno z najbardziej unikalnych epitafiów w okolicy – epitafium Ignacego Duszala, umieszczone na zabytkowym murze kościelnym. W obrębie kompleksu warto, także zwrócić uwagę na stare lipy, które stanowią pomniki przyrody.